The Sims 3 to kolejna część gry symulującej ludzkie życie. Symulacja obejmuje najważniejsze elementy ludzkiego życia, takie jak: narodziny, śmierć czy też małżeństwo. Przed rozpoczęciem właściwej rozgrywki, gracz ma możliwość stworzenia swojego własnego Sima, nadaje mu imię, nazwisko, określa typ budowy, cechy charakteru, cechy wyglądy zewnętrznego, dobiera ubrania i dodatki. Ważną decyzją jest dobór cech okręcających osobowość, gdyż mają one niemały wpływ na sytuację ekonomiczną, rozrywkę Sima. Kierujący postacią, wirtualnego człowieka, może dokonać wyboru pięciu, spośród około stu cech określających charakter. Wpływ doboru cech jest istotny, gdyż na przykład Sim charakteryzujący się mądrością szybciej się uczy, a w związku z tym ma większe szanse na szybki awans w pracy. Znaczenie ma również redukcja pasków, obrazujących stan potrzeb, do trzech: głodu, energii i higieny. Nie oznacza to jednak, że można przestać przejmować się dobrym humorem sterowanej postaci. Należy pamiętać, że Simowie też mają swoje humory, popadają w skrajne uczucia, na przykład po śmierci kogoś bliskiego. Największą nowością, w porównaniu to poprzednich odsłon The Sims, jest brak granic pomiędzy parcelami. Poszczególne lokacje nie są wyciętymi fragmentami, ale stanowią jedną całość. Dzięki temu wirtualni ludzie mogą przechadzać się ulicami swojego miasta, przychodzić z wizytą do sąsiadów. Ponadto, kiedy Sim opuści swoją działkę, nie powoduje to zatrzymania czasu dla pozostałych członków jego rodziny, dla nich również czas płynie dalej. A decyzje podejmowane przez gracza, sterującego swoim Simem mają wpływ na otoczenie.